Kvalitet vazduha

Danasnji clanak Blic-a ima porazavajuci naslov: Gusimo se u sumporu i cadji

Srbijagas dobio 150 Miliona evra Evropske banke za obnovu i razvoj

http://www.mondo.rs/s160345/Ekonomija/Srbijagas_dobio_kredit_EBRD.html

IPAK SE OKRECE...

Bitne vesti s pocetka ove 2010:

1) Kinezi obnavljaju Kostolac

2) Gorenje seli proizvodnju u Valjevo

3) Niskotarifne avio-kompanije otkrile Beograd

4) Prelazni trgovinski sporazum sa EU stupio na snagu

5) Srbija prvi strateski partner Kine u jugoistocnoj Evropi

ISTRAZIVANJEM U EVROPU-Fondovi EU

Iako Srbija jos nije dobila status kandidata za clanstvo u EU postoji mogucnost da se dobiju sredstva iz postojecih EU fondova za razne oblike integracije i istrazivanja.
 -----------------------------

1. Uslovi se mogu naci na CORDIS webstranici (program vazi do 31.12.2013). U okviru aktuelnog FP7 programa se stimulise realizacija istrazivanja i kooperacije u prosirenom EU okruzenju:
   
   FP7 Specific Programme 'Capacities' - Stimulating the realisation of the full research potential of the enlarged European Union Community
   
   "General information:
   
   The FP7-POTENTIAL initiative aims to establish conditions which will allow research entities, whether private or public, in these regions to exploit their potential. Entities will be chosen on a number of criteria, including the quality of research and organisational size.
   A key component of POTENTIAL is the building of links and collaboration between the selected entities and well-regarded research entities elsewhere in the European Union. It also helps to strengthen and develop the capacities of researchers from convergence and outermost regions, allowing them to participate successfully in activities related to research at the Community level. Building on both levels also helps to realise the European Research Area (ERA).
   
   The POTENTIAL initiative is not limited to the EU's convergence and outermost regions. It promotes scientific and technological cooperation between ERA-based entities and counterparts from the Mediterranean Partner Countries (MPC- Algeria, Egypt, Jordan, Lebanon, Morocco, Tunisia, Syria, Palestinian-Administered Areas and Libya) and Albania, Turkey, Serbia, Croatia and FYROM (subject to agreements associating third countries to the Seventh Framework Programme). Two-way exchanges and participation in the Framework Programme will yield benefits such as improving an environment which is often affected by brain drain and lack of resources.
   
   Examples of specific steps and initiatives include:
   - exchange of know-how and experience (this will happen via transnational staff exchanges between qualifying entities and experienced partner organizations);
   - recruitment by selected entities of experienced researchers and managers (this is meant to encourage the return of nationals who had previously left an entity in a qualifying area or region);
   - acquisition, development, maintenance or upgrade of research equipment for selected entities;
   - the organisation of workshops and conferences (know-how and technology transfer can be facilitated through the organisation of events and visits of internationally-recognised experts in qualifying regions, participation of selected-entity staff in international conferences and support for training capacities);
   - dissemination and promotion activities this is to ensure visibility for selected entities in the European Union and elsewhere;
   - evaluation facility (this option will give selected entities the chance to have an expert evaluation of their research quality and capabilities).
   The POTENTIAL initiative complements EU investments in research co-financed through the Cohension Policy Programmes for 2007-2013.
   The actions will build on past and existing measures such as the European Centres of Excellence under the Fifth Framework Programme, Marie Curie Host Fellowships for the Transfer of Knowledge and the Transfer of Knowledge - Development section of the Sixth Framework Programme" (vise detalja na gore navedenoj stranici).
   Remarks: The European Commission will fund 'Research potential' activities by selecting project proposals submitted following the publication of a 'Call for proposals'
   
2. Kako je vec poznato iz nase stampe, Srbija ce ucestvovati i u formiranju i realizaciji programa pod nazivom EU Strategija regije Dunava 
3. Organizacije iz Srbije se mogu da ukljuce i u projekte u okviru programa SEE (South East Europe)

Raniji program za finansiranje visih oblika saradnje u oblasti tehnologije je bio EUREKA, nazalost istekao krajem 2008.
---------------------------
Organizacije i ustanove iz Srbije se u principu mogu da ukljuce i u razne projekte pokrenute iz EU. O tome najbolje svedoci lista od vise od 200 aktuelnih projekata koji idu uz ucesce jednog ili vise partnera iz Srbije.

Dobijanje statusa kandidata za clana EU Srbiji otvorice i vise mogucnosti za koriscenje EU finansiranja u oblasti nauke i istrazivanja.

Nadjeno u Face-u: RAFINERIJA NAFTE U SMEDEREVU - GLUPOST, ILUZIJA ILI NESPORAZUM von N. Anastas

"Povod za javljanje na tu temu su diskusije o gradnji nekakve rafinerije u Smederevu.
Koliko vidim radi se o potencijalnoj investiciji kompanije ciju prezentaciju nisam uspeo da nadjem na internetu. Kazu, 250 miliona evra ce da investira u taj projekat.

To sto potencijalni investitor nema prezentaciju na internetu nije sramota-ima verovatno i drugih, pa i dobrih porodicnih firmi koje takodje ne mare za internet i savremenu komunikaciju. Mnogo vise brine sta nego kako...

Na internetu se navode kriteriji za biranje lokacije za rafineriju nafte (http://en.wikipedia.org/wiki/Oil_refinery):

a) lokacija treba da bude dovoljno daleko od naseljenih regiona
Svaka rafinerija smrdi i zagadjuje okolinu, najbolji dokaz su merenja zagadjenosti vazduha. Tuzno je videti da nas hidrometereoloski zavod ne objavljuje te podatke upravo za Novi Sad i Pancevo (http://www.hidmet.gov.rs/ciril/kvalitetvazduha/srbija.php).
Medjutim ti se isti podaci mogu za Pancevo da nadju na webstranici grada (http://www.pancevo.rs/Mesecni_izvestaj_monitoring_sistema_imisije-171-1). Cinjenica je da se prate emisije samo izabranih hemijskij jedinjenja, znaci monitoring daje samo deo prave situacije...
Cak i iz tih objavljenih mesecnih izvestaja se vidi da se radi o emisiji cadji (http://www.vesti.rs/Ekologija/Izvestaj-o-stanju-zivotne-sredine-u-Pancevu-u-2008-godini.html ) i aromaticnih organika, od kojih su mnogi -kako je poznato-kancerogeni. Da je situacija u Pancevu nezadovoljavajuca svedoci i jedna od skorih akcija naseg
ministra Dulica (vidi, http://www.beta.rs/zelenasrbija/default.asp?s=vesti&id=2221208). Cinjenica,da su nase rafinerije gradjene bas u blizini regiona sa najvecom gustinom stanovnistva u Srbiji svedoci sa aktuelne tacke gledista o tehnoloskoj nepismenosti onih koji su te odluke svojevremeno donosili. Ruku na scre, treba imati u vidu, da je svest o zastiti sredine u to vreme bila u povojima. U to vreme se i premalo znalo o mogucim negativnim efektima industrijsje proizvodnje. Danas smo na srecu u poziciji da situaciju mozemo bolje da sagledamo. Stoga, ne treba ponavljati stare greske.

b) Infrastruktura za dovoz sirovina i odvoz produkata (Smederevo kao lokacija to nema) Ono sto me u tom kontekstu ovog virtuelnog projekta cudi je njegova logika, prvo po pitanju snabdevenosti sirovinama. Kazu, rafinerija treba da preradjuje sirovu naftu iz Rusije i Afrike za nase trziste. Koliko se vidi iz diskusije, kapaciteti rafinerija u Pancevu (ni 50km dalje od planirane lokacije) i Novom Sadu ni sada nisu dovoljno iskorisceni. Kada se zna da su Rusi preuzeli NIS pitam se zasto bi ti isti Rusi snabdeval isirovinom svoju konkurenciju i gubili time trziste u Srbiji.
Da bi rafinerija nafte bila isplativa, ona treba da preradjuje bar 200,000barela sirove nafte dnevno. Brojevi mogu cesto da pojasne odnose i situaciju,hajde da ih pogledamo.200,000 barrel-a je da potsetim oko 30,000m³ sirovog ulja DNEVNO. Kako dovesti tu kolicinu u postrojenje. To se u svetu radi najcesce tankerima, za koje Smederevo NEMA odgovarajucu luku. Verovanto je Dunav i nepodoban za ulaz takvih brodova, inace bi ih vec videli kako dopremaju sirovinu postojecim, gore navedenim rafinerijama. Dovoz vozom bi znacio da dnevno treba primiti i istovariti kompoziciju voza sa oko 3,000vagona. Koliko mi je poznato, Smederevo je vrlo slabo povezano u zeleznicu Srbije i regiona. Odgovarajuce prosirenje zeleznicke mreze bilo bi dodatni trosak za razvoj jednog ovakvog projekta. Ne treba zaboraviti da se gore navedenim ciframa pokriva samo polovina neophodne logistike. Sirovo ulje se u rafineriji ne preradjuje u gas nego u niz proizvoda koje treba lagerovati a bogami i razvesti po zemlji. Njihova ukupna zapremina je verovanto oko 90% od ulazne, znaci uslov za rafineriju je infrastruktura koja treba da savlada vise od 50,000m³ dnevno. Cak i da se obezbedi snabdevanje sirovinama, Smederevo nema infrastrukturu da obezbedi dovozi a posebno ne i odvoz te kolicine materiala.

c) procesna energija
Nisam siguran da bi nasa elektricna mreza to mogla da preuzme, ali pretpostavljam da bi i takvo veliko hemijsko postrojenje moglo da se integrise kao potrosac u nasu elektricnu mrezu bez vecih problema uz odgovarajucu modifikaciju iste. Dunav bi u tom kontekstu sigurno obezbedjivao dovoljno vode za hladjenje kao sto je to danas slucaj sa smederevskom zelezarom.

d) deponija za otpad i otpadne vode mora da bude obezbedjena
Iz objavljene diskusije ne vidim kako zagovornici ideje o gradnji rafinerije u Smederevu misle da rese to pitanje. Pri tome treba imati u vidu, da se ne radi o potencijalnoj investiciji u nekom Nedodjinu. Za par godina, Srbija ce za par godina biti po svoj prilici deo Evropske zajednice. Time se garantuje, da bi tehnolosko resenje eventualne rafinerije nafte u Smederevu moralo da zadovolji sve evropske standarde, kao da se isto gradi u Austriji, Francuskoj ili slicno. Cak i da se u medjuvremenu krene sa nekom nezdravom investicijom ima dobre sanse da zavrsi kao investicioni promasaj, jer u krajnjem slucaju EU nece dozvoliti masivno zagadjenje okoline.

IPAK NESPORAZUM?
S druge strane, 250 miliona evra nije ni blizu sume neophodne za izgradju rafinerije nafte. Nova rafinerija nafte kosta u svetu izmedju 15,000 i 30,000 dolara/bbl (po barelu dnevno). Cena zavisi od procesnog obima, proizvodnog kapaciteta i lokacije. To se lako moze da sagleda iz liste aktuelnih projekata koji se grade (http://www.hydrocarbons-technology.com/projects/). Znaci, za tipicno postrojenje od 200,000 bbl (barela dnevno) treba finansirati najmanje 2 milijarde Evra. Navedenih 250 miliona znaci mogu da se smatraju samo ulogom uz finansiranje ostatka od banaka. Ta konstrukcija (sa 10%) svog uloga je u danasnjem svetu finansija prosto receno misaona imenica.

Sta se onda moze da uradi sa tih 250 miliona evra? Elem, sa tim se parama moze da napravi SKLADISTE NAFTE ili SIROVOG ULJA. Time dolazimo verovanto blize istini. U Smederevu je pre bombardovanja i postojalo jedno skladiste nafte koje se u narodu zvalo Rafinerijom. Verovatno je sadasnji gradonacelnik i nasao interesente, koji bi da takvo ili slicno postrojenje ponovo izgrade ili prosire. Da bi se cela prica prikazala sto znacajnijom (bice opet izbora) ili iz neznanja pretpostavljam da je koriscen stari naziv - rafinerija. A narod u medjuvremenu obrazovaniji, pa shvatio vest ozbiljno....",
27.12.09

STA NEDOSTAJE SMEDEREVSKOJ PRIVREDI - PROIZVODNJA MINERALNE VODE I OSVEZAVAJUCIH NAPITAKA

Srbija lezi na bogatim nalazistima mineralnih i termalnih voda. Ovom se tematikom vec decenijama uspesno bavi Grupa za hidrologiju Rudarsko-Geoloskog univerziteta u Beogradu. Deo rezultata je nedavno publikovan u online izdanju Planete (deo tog teksta u citatu koji sledi):

"Na teritoriji Šumadije ima preko 30 utvrđenih mineralnih izvora. Najpoznatiji su u Bukovičkoj Banji: «Knjaz Miloš», «Knjaz Mihajlo», «Talpara»... U Gornjoj Trepči nalaze se topli mineralni izvori koji se kaptiraju i koriste za lečenje. U Palanačkom kiseljaku najpoznatiji je mineralni izvor «Dr Marko Leko». U Svračkovcima se nalazi termomineralni radioaktivni izvor «Banja», a u Brusnici topli mineralni izvor «Mlakovac». U Višnjici kod Beograda, nalazi se mineralni izvor temperature vode 14 C, koji spada u sumporovite slabo alkalne murijatične vode. U Miraševcu postoje dva mineralna izvora koja imaju sumporno-manganovito-gvožđevitu kiselu vodu koja izbija iz kristalnih škriljaca i dostiže temperaturu od 15 C. U Trešnjevici, u dolini Dubokog potoka, poznat je mineralni izvor «Slana stena». Na padinama Juhora, iz gvožđevitih kristalnih škriljaca izbija sumporoviti izvor «Slatina», čija voda ima temperaturu od 17C. U Beloj vodi nalaze se dva izvora kisele gvožđevite vode. U Vodicama, kod Smederevske Palanke, u dolini Jasenice četiri hladna izvora čine Vodički kiseljak, dok se u blizini sela Mramorac nalazi Cerovački kiseljak. Kisele vode ima u Junakovcu, Žabarima, Kloki i Natalincima, gde sadrži slobodan ugljendioksid, natrijum, kalijum, kalcijum, mangan, gvožđe, hidrokarbonat i karbonat. U Kalanjevcima, kod Belanovice nalazi se alkalno-zemni kiseljak. U Banji, kod Aranđelovca, mineralnu vodu ima vrelo «Banja», čija temperatura iznosi 13 stepeni. Nedovoljno ispitane i slabo poznate mineralne vode sa lekovitim svojstvima su: «Slana bara» u Drenovcu, «Žuta voda» u Gornjim Komaricama, «Brod» u Lužnicama, „Banja“ u Kormanu kod Kragujevca.
Maksimalne dubine na kojima se mogu naći ove vode nisu tačno utvrđene, ali se smatra da dostižu 3.000 m. Zapremina nalazišta se kreće od nekoliko stotina hiljada m3 do nekoliko stotina miliona m3. Izotopska ispitivanja voda pokazala su da je njihova starost od 1.350 godina - kolika je starost voda Prolom-banje - do više od 40.000 godina - za vode Bujanovačke banje.Vreme koje protekne od ulaska kapljice kiše u zemlju do izlaska na izvoru predstavlja «starost vode.
- U većini banja rezultati merenja geotermalnog toplotnog toka pokazuju da, na dubini od oko 2.000 m, najviša temperatura ovih voda treba da bude oko 100 oC. - objašnjava prof. Milivojević".

Kakva je situacija u tom pogledu u blizoj okolini Smedereva?

Po informaciji dobijenoj od Prof. Zorana Stevanovica, koji se godinama bavi tom tematikom, situacija u vezi sa mogucim rezervama mineralnih i termalnih voda u Smederevu nije dovoljno poznata.  "U sustini neophodna su duboka busenja, potencijal postoji ali je u dubljim delovima. Prirodni izvori kao moguca izvorista za flasiranje su takodje podalje, najbolja u pravcu istoka prema Golubackim planinama.
Nisko termalna voda koja se moze korisiti za lokalno zagrevanje je vec interesantnija i perspektivnija tema. ...Najvaznija su istrazivanja i opsta promena svesti ka ekoloskim principima".

Umesto zakljucka: Voda spada u kljucne resurse 21. veka, i kako izgleda imamo pod nogama pravo bogatstvo. Bog nam dade a mi ne znamo da li i kojom rukom da ga uzmemo.

TRANZICIJA SA PSIHOLOSKE TACKE GLEDISTA

 U Temi Nedelje online izdanja Politike Jelena Vlajkovic se bavi ovom temom:
"U teškim vremenima najveću opasnost za mentalno zdravlje pojedinca predstavlja gubitak osećanja da kontrolišemo svoj život i stvari koje se u njemu odigravaju. Naš najvažniji zadatak je da uspostavimo kontrolu nad nekim segmentom svog života. Ako ne možete da kontrolišete političku situaciju, vrednost dinara, sumnjive privatizacije – nešto ipak možete da kontrolišete. Svoj život i odnose sa onim osobama koje su vam drage. I potrebno je stalno imati na umu da je teških vremena uvek bilo u istorijama svih naroda i da teška vremena nikada ne traju večno"... (vise o tome)